Persoonlijke groei begint vaak met blauwe plekken

Persoonlijke groei ontstaat zelden zonder uitdagingen. Juist de moeilijke ervaringen in ons leven kunnen ons vormen tot wie we zijn. Lees verder over Het Fia verging.

Na een TriA^®-wandelcoaching sessie ontmoette ik Fia voor de tweede keer in een café, twee jaar nadat ze de diagnose botkanker had gekregen. Voor me zat een nuchtere, kordate vrouw met een flinke dosis humor, die haar verhaal vertelde. Ze was altijd al eigengereid, deed de dingen op haar eigen manier en was zeker een fan van zichzelf.

Pijnlijke persoonlijke ontwikkeling

Ze gaf zichzelf steun en ontwikkelde, na een zware bevalling van haar dochter waarbij ze erg ziek werd, een bijzondere kijk op het leven. Ze zei dat ze zou willen dat ze daar een knop voor had, want dan zou ze die zeker verkopen. Haar uitspraak ten aanzien van haar persoonlijke ontwikkeling: ‘Zonder blauwe plekken wordt geen mens groot’ raakte me. Het was een bijna humoristisch gezegde, gezien de vele ‘blauwe plekken’ die ze in haar leven had opgelopen. 

Waarom pijn ons sterker maakt

We zijn slechts ‘een pluisje in de wind’ en moeten er dus nú iets van maken. Fia wilde geen zeur zijn en niet alle aandacht richten op de pijn, de vermoeidheid en alles wat er in negatieve zin bij komt kijken. Natuurlijk mocht er best een keer gehuild worden en gedeeld worden wat er allemaal speelde, maar daarna ging het in een laatje en werd het zorgvuldig op slot gedaan. Ze wilde nog heel graag iets bijdragen aan de wereld, want terugzakken in nutteloosheid voelde voor haar niet kloppend. Ze werd eeen sterker mens.

De kanker

In 2017 hoorde ze, nadat ze flink had aangedrongen bij de artsen en uiteindelijk een volledige lichaamsscan kreeg, dat ze niets meer voor haar konden betekenen. Botkanker. De prognose: nog anderhalf tot twee jaar, misschien vier, maar verder wisten ze het niet. Fia ging met deze boodschap naar huis en regelde in de periode daarna alle praktische zaken: haar testament, een euthanasieverklaring en hoe ze haar uitvaart en alles eromheen geregeld wilde hebben.

De uitdaging

De grootste uitdaging in haar leven begon toen aan haar omgeving werd verteld dat ze kanker had en niet lang meer te leven had. Omgaan met de fysieke gevolgen van pijn en vermoeidheid door de morfine was gemakkelijker dan omgaan met de mensen om haar heen. De communicatie verliep moeizaam en het onderwerp kanker riep een onzichtbare muur op: een barrière die een relatie in korte tijd kan verbreken. Eén ding wist Fia zeker: ze wilde niet dat dit haar zou overkomen.

Persoonlijke groei

‘Ik gooide er vrolijk 23 theorieën tegenaan. En ik leerde omgaan met de verwarring van de ander.’ Fia begon zorg te verlenen. De eerste tien minuten besteedde ze veel aandacht aan de verwarring, machteloosheid en onwennigheid van de ander. Vervolgens was het ijs gebroken en kon er een normaler gesprek gevoerd worden. Van al haar contacten is er na deze aanpak slechts één persoon afgehaakt. Hierdoor groeide ook haar drive om het woord ‘kanker’ bespreekbaar te maken. Volgens Fia moet het een woord zonder lading worden. Niet genegeerd en weggestopt, maar iets waar we met elkaar over praten. Net als over alle andere zaken in het leven.

Droom loslaten

Toen bij Fia kanker werd geconstateerd, moest ze haar droom om na haar pensioen humanistiek te gaan studeren opgeven. Stilzitten was er echter niet bij, want ze werd coördinator van het vrijwilligerswerk in haar buurt. Ook was ze gastdocent op het ROC en startte ze een initiatief om mensen met kanker in de laatste fase en relevante professionals samen te brengen.

Zinvol zijn

‘Ik weet niet wanneer het tijd is om te gaan. Alles verliest namelijk zijn waarde, doordat er geen persoonlijke groei meer is. Wat voor anderen het gesprek van de dag kan zijn, is voor mij niet meer van betekenis. Met alle dagelijkse zaken en levensperikelen die besproken worden, heb ik geen binding meer.’ Naast deze beschouwing was het voor Fia fysiek ook een hele uitdaging om de dag door te komen. De morfine, die beperkt werd gebruikt om bijverschijnselen te voorkomen, was bitterhard nodig om de pijn te bestrijden. En daarmee om de dag op een bepaalde manier zinvol te maken.

Not done

Met grote stelligheid beweerde ze dat mammografieën ‘not done’ en dus onnodig zijn. Onderzoeken kosten veel geld en leveren volgens haar niets op, omdat kanker zich vaak juist op andere plekken opnieuw openbaart.

Wat kun je hier van leren?

Fia vond haar levenskracht en wilde nog steeds zinvol bezig zijn. Ze wist het leven zo in te ruimen, dat het haar nog waarde bracht. De tips hieronder bracht ze zelf in de praktijk.

Tips van Fia in het omgaan met kanker

• Geef aandacht aan de mooie en fijne dingen en aan wat je nog belangrijk vindt. Blijf niet de hele dag zeuren of je aandacht richten op alles wat pijn doet, niet goed voelt of misgaat. Las eventueel ‘zeurtijd’ in en doe het gesprek daarna achter slot en grendel.
• Geef ruimte en aandacht aan de ander, dit levert jou ook heel veel op.
• Laat mooie dingen na. Zeg of schrijf nog wat je wilt zeggen aan degene die je achterlaat.
• Communiceer met de mensen om je heen en breng humor in je leven.

Fia's boek

Fia Gaillard schreef een boek met de titel: ‘Mijn hond en ik gaan dood' dat ik ter nagedachtenis aan haar nog steeds van harte aanbeveel, ’. Het is nog steeds te bestellen. Bestel hier het boek!